co dziś dzieje się w Polsce

Test krwi może wykryć zmiany przednowotworowe jajnika, zanim powstanie guz

Naukowcy z USA i kilku krajów opisali w „Nature Medicine” test krwi mierzący cząsteczkę Tu-Stroma, który w badaniach wskazywał zmiany przedinwazyjne raka jajnika. Metoda nie jest jeszcze gotowa do użycia w praktyce klinicznej.

2 min czytania
Probówka z krwią w laboratorium
Fot. Testalize.me / Unsplash

Zespół z Hoag Family Cancer Institute w USA oraz ośrodków naukowych z kilku innych krajów opracował test krwi, który ma wykrywać sygnały świadczące o zmianach przednowotworowych jajnika. Wyniki badania zostały opublikowane w czasopiśmie „Nature Medicine”. Jak podaje PAP, cały test ma na celu wychwycenie choroby na etapie, na którym szanse na skuteczne leczenie są największe.

Dlaczego to ważne

Rak jajnika bywa nazywany cichym zabójcą, ponieważ w początkowej fazie zwykle nie daje objawów i często zostaje wykryty dopiero wtedy, gdy jest zaawansowany. Według Krajowego Rejestru Nowotworów w Polsce zajmuje on piąte miejsce wśród nowotworów u kobiet, a jego zachorowalność od około 15 lat nieznacznie spada. Obecnie nie rekomenduje się zorganizowanych programów wczesnego wykrywania tej choroby, nawet u kobiet z mutacjami BRCA.

Czego szukają naukowcy

Badacze skupili się na raku surowiczym o wysokim stopniu złośliwości, najczęstszym i najbardziej śmiertelnym typie tego nowotworu. Często zaczyna się on w jajowodzie od bardzo małych zmian, zwanych STIC. Są one zbyt małe, by zobaczyć je w badaniach obrazowych, dlatego zespół postanowił szukać ich śladów we krwi. Uwagę zwróciła cząsteczka RNA o nazwie Tu-Stroma, która może przedostawać się do krwi w pęcherzykach uwalnianych przez komórki. Zespół opracował test mierzący jej poziom.

Test sprawdzono na próbkach od 506 kobiet: 43 miały zmiany STIC, 232 raka surowiczego jajnika w różnych stadiach, 88 łagodne zmiany w przydatkach, a 143 nie miały zmian. Poziom Tu-Stroma był podwyższony zarówno przy zmianach STIC, jak i w bardzo wczesnych stadiach raka. W dodatkowej grupie test wykrył zmiany STIC u 92,3 proc. kobiet, które je miały, i prawidłowo wykluczył je u 98,2 proc. zdrowych. Według autorów był wyraźnie skuteczniejszy w odróżnianiu zmian przedinwazyjnych od zdrowych tkanek niż białko CA125, stosowane obecnie w diagnostyce i monitorowaniu.

Co dalej i co to oznacza dla kobiet

Autorzy podkreślają, że test nie jest jeszcze gotowy do stosowania w praktyce. Dotychczasowe wyniki uzyskano na wcześniej pobranych próbkach od kobiet, których diagnoza była już znana. Zespół planuje wieloletnie obserwacje kolejnych uczestniczek, by sprawdzić, z jakim wyprzedzeniem metoda może wskazać zmiany. Badacze widzą szczególne znaczenie dla kobiet z mutacjami BRCA1 i BRCA2, u których profilaktyczne usunięcie jajników i jajowodów wiąże się z utratą płodności. Jak zaznaczył dr Rajan Gogna, współautor publikacji, dziś nie ma dostępnego badania, które pokazałoby, czy zmiany przednowotworowe rzeczywiście są obecne. Na razie kobiety nie muszą zmieniać postępowania: obowiązują dotychczasowe metody diagnostyki i zalecenia lekarzy.

Udostępnij Facebook X WhatsApp

Więcej z działu Społeczeństwo

wszystkie →